Slapeloosheid, slaapstoornis of insomnia?
Slaapstoornissen, slapeloosheid en de daarmee samenhangende problemen krijgen de laatste jaren steeds meer aandacht – wat helemaal niet erg is, want net als een magnesiumtekort hebben we ze bijna allemaal weleens ervaren. Het is een cliché, maar waar: we hebben allemaal behoefte aan regelmatige, goede en voldoende slaap, want alleen zo kan ons lichaam op de lange termijn functioneren en voldoende energie produceren om de dagelijkse fysieke en mentale taken, stress te verwerken en weerstand te bieden aan verschillende ziekten. Desondanks worstelen velen met verschillende slaapstoornissen, en nog meer mensen nemen het belang ervan helemaal niet serieus. Volgens statistieken lijdt 63% van de vrouwen en 54% van de mannen regelmatig aan slapeloosheid, wat betekent dat ze moeilijk of helemaal niet in slaap kunnen vallen, ‘s nachts vaak wakker worden, ‘s ochtends vroeg wakker worden, hun slaap niet verkwikkend is en ze zich over het algemeen slaperig voelen. Dit is insomnia: de aanhoudende slaapstoornis waarbij we niet in slaap kunnen vallen, zelfs niet als we de kans hebben.
In acute gevallen komen de symptomen 2-3 keer per week voor, maar slechts maximaal 1-2 weken, in verband met een fysieke of psychische/emotionele impact op ons leven, het weer, of veranderingen in levensstijl. Chronische slapeloosheid/insomnia is de aandoening waarbij de slaapstoornis minstens 3 keer per week, gedurende minstens 1 maand optreedt. Slechts een fractie van degenen die met slaapstoornissen kampen, zoekt professionele hulp, terwijl genezing moeilijk te bereiken is zonder de oorzaken te onderzoeken.
Hoe categoriseren we slaapstoornissen?
De verschillende slaapstoornissen kunnen in principe in vier hoofdgroepen worden ingedeeld. We spreken van insomnia als er sprake is van aanhoudende slapeloosheid, van hypersomnia als dit gepaard gaat met slaperigheid overdag, en in ernstigere gevallen kan ook parasomnia optreden – waarbij de patiënt complexe handelingen kan uitvoeren zonder dat zijn bewustzijn wakker is. Dit omvat plotseling rechtop zitten in bed ‘s nachts, praten of zelfs slaapwandelen, en handelingen verrichten die kenmerkend zijn voor de dag. Er is ook een zogenaamde circadiane ritmestoornis, waarbij de biologische klok van het lichaam niet in harmonie is met wat ideaal zou zijn voor de algemene werking van de hersenen en het lichaam. De oorzaken hiervan kunnen lange reizen met tijdzoneverschillen, werken in ploegendiensten, maar zelfs regelmatig tot diep in de nacht series kijken of studeren zijn.
De belangrijkste oorzaken van slapeloosheid
De oorzaken van slaapstoornissen zijn complex. Meestal komen ze voort uit de levensstijl, want aanhoudende stress, overwerk, een sedentair leven en onjuiste voeding leiden vaak tot slapeloosheid.
Het kan echter allemaal een teken zijn van angst, depressie, andere neurologische aandoeningen, net zoals slapeloosheid in een of andere vorm vaak gepaard gaat met dementie of verslavingen. Slaapstoornissen kunnen in verband worden gebracht met het restless legs syndroom (RLS), verschillende ademhalingsproblemen zoals snurken of een afwijkend neustussenschot, en kunnen ook metabole of hormonale aandoeningen signaleren.
Wat kunnen we doen tegen slapeloosheid?
Misschien weten we niet hoe kostbaar het is om veel en goed te kunnen slapen – totdat we het tegenovergestelde ervaren. Maar wat kunnen we doen tegen slaapstoornissen? Velen grijpen naar huismiddeltjes, zoals warme melk voor het slapengaan, kruidenthee of een lichte maaltijd. Anderen – heel terecht – proberen meer te sporten om hun lichaam aangenaam moe te maken en beter te kunnen rusten. Er zijn er ook die hebben ontdekt dat het licht en de andere prikkels van elektronische apparaten niet goed zijn voor de ogen of de hersenen voor het slapengaan – het is het beste om deze gadgets niet eens in de slaapkamer te brengen en ‘s avonds de schermtijd zoveel mogelijk te verminderen. Het helpt veel om de kamer waarin we gaan slapen volledig te verduisteren en om deze zoveel mogelijk af te koelen, of goed te ventileren voor het slapengaan. Bij aanhoudende slaapstoornissen is het echter zeker de moeite waard om de oorzaken grondiger te laten onderzoeken – met medische hulp – en het is ook goed om de risico’s van het nemen van slaapmiddelen te kennen, aangezien deze veel bijwerkingen hebben en ook verslavend kunnen zijn. Het is de moeite waard om pas in het uiterste geval een beroep te doen op medicamenteuze behandeling.
Er zijn ook effectieve oplossingen met natuurlijke methoden. Met magnesium, bijvoorbeeld via de huid opgenomen, zogenaamde transdermale magnesiumpreparaten, kan niet alleen de slaap, maar ook de algemene kwaliteit van levenondersteunen: magnesium speelt een rol bij het in balans houden van het hartritme en het zenuwstelsel, het kan helpen schadelijke stressfactoren te verminderen en de slaap rustiger te maken. Bovendien kan een magnesiumtekort ernstige complicaties veroorzaken.
Psychologische oorzaken van slapeloosheid – kunnen thee, etherische oliën en kruiden helpen tegen slapeloosheid?
Als het duidelijk is dat psychologische oorzaken ten grondslag liggen aan de slapeloosheid, is het de moeite waard om naast thee en kruiden ook naar andere oplossingen te zoeken. Dit omvat verschillende therapieën met etherische oliën, een magnesiumkuur – eventueel met behulp van magnesiumlotions die verrijkt zijn met etherische oliën en via de huid worden opgenomen – een volledige levensstijlverandering of een magnesiumrijk, gezond dieet.
Magnesium helpt onder andere de goede werking van spieren en zenuwen te ondersteunen en is een essentieel mineraal voor onze gemoedstoestand. Onthoud: je kunt niet alleen meer doen voor de ontspanning van je lichaam en een rustigere nachtrust dan met een orale magnesiumkuur: een aangename magnesiummassage, kleipakking, bodylotions, voet- of baden, en zelfs magnesiumtafelzout zijn beschikbaar als je jouw magnesiumgehalte in balans wilt brengen. Zo kun je de dagelijkse magnesiumsuppletie combineren met andere ontspannende activiteiten, zoals een bad nemen, bodylotion aanbrengen of het in je dagelijkse voeding opnemen.
Bij aanhoudende angst, beginnende depressie of slaapstoornissen veroorzaakt door verslavingen is de hulp van de natuur nuttig, maar als de klachten op lange termijn aanhouden, is dit niet voldoende. In dat geval is het zeker de moeite waard om een arts te raadplegen.
Pathologische slapeloosheid en de gevolgen ervan
Pathologische, niet of slecht behandelde slapeloosheid kan ernstige gevolgen hebben, die verder gaan dan alleen vermoeidheid. Het kan leiden tot een verminderd concentratievermogen, uitputting, prikkelbaarheid, en kan de voorbode zijn van psychische aandoeningen. Het kan ook invloed hebben op onze fysieke activiteit en belastbaarheid – net als elke stressgerelateerde belasting. Het kan maag- en darmklachten, hormonale stoornissen, leerproblemen, geheugenstoornissen en indirect ook een verhoogd risico op ongevallen veroorzaken.
Geloof me, slaap is echt belangrijker dan we denken, want het heeft invloed op bijna alle aspecten van ons leven. Streef er ook naar om elke dag voldoende en goede kwaliteit slaap te krijgen.